YANNY mi, LAUREL mi? Bilimsel açıklamayla son noktayı koyuyoruz! – Geyikdolu

YANNY mi, LAUREL mi? Bilimsel açıklamayla son noktayı koyuyoruz!

Detaylarıyla inceliyoruz...

2015 yılındaki The Dress‘den beri dünyayı ikiye bölen bir olay gelmemişti. Ta ki geçtiğimiz günlere kadar. Sosyal mecralarda paylaşım rekorları kıran bir ses kaydı 7’den 70’e herkesi muallakta bıraktı. Ses kaydında söylenen kelimenin “Yanny” mi, yoksa “Laurel” mi olduğu kafaları epey karıştırmış durumda. Peki gerçekte bu kayıtta ne deniyor? Hadi gelin neden herkesin farklı duyduğuna, olayın nasıl başladığına ve daha birçok detaya birlikte göz atalım.

Her şey, Cloe Feldman adlı YouTııber’ın 15 Mayıs’ta Instagram hesabına, sonra da Twitter’a yüklediği videoyla başladı. Cloe, insanlara “Yanny” mi, “Laurel” mi duyduklarını sordu. Soruş o soruş. İnsanlar neredeyse %50 – %50 bölündü. Bu satırları yazan ben, kesinlikle “Yanny” duyuyorum mesela. “Laurel” duymak için çok uğraştım ama olmadı. Cloe’nin paylaştığı ses kaydını aşağı bırakıyorum; onu dinleyin, sonra sohbete devam edelim.

Bu ses kaydını meşhur eden her ne kadar Cloe Feldman olsa da, tartışmayı başlatan kişi aslında Katie Hetzel adında bir lise öğrencisi. Kendisi -sanıyorum ödevini yaparken- Vocabulary.com isimli sözlük sitesine giriyor ve Laurel kelimesinin nasıl doğru telaffuz edildiğini öğrenmek istiyor. Siteye giriyor, Laurel kelimesini açıyor ve hoparlör sembolüne tıklıyor. Duyduğu sesin Laurel değil de Yanny olduğunu düşünüyor. Mesela ben o siteye girip ses kaydını dinlediğimde Laurel‘ı duyabildim. İsterseniz siz de şuradan gidip bir dinleyin, bakalım ne duyacaksınız?

Neyse, dönelim konumuza. Katie Hetzel, Laurel yerine Yanny kelimesini duyunca şaşırmış ve bu ses kaydını arkadaşlarına da dinletmiş. Arkadaşları da aynı tüm dünyaya olduğu gibi ikiye bölünmüş. Yani kim ne duyarsa duysun aslında söylenen kelime belli: Laurel.

Tabii söylenen kelime Laurel diye bu konu kapanmış değil. Şimdi size neden herkesin farklı bir kelime duyduğunu açıklayacağım. Ses kaydındaki yüksek ses frekansları silindiğinde Laurel daha iyi duyuluyor; alçak ses frekansları silindiğinde ise Yanny şeklinde duymaya başlıyoruz. Hatta bir arkadaş, ses kaydına bu işlemi uygulayıp Twitter’a yüklemiş, onu da şöyle bırakayım da izleyin ve ne demek istediğimi daha iyi anlayın.

Bu olay hakkında çok fazla profesör, çok fazla ses mühendisi açıklama yapmış olsa da, genel olarak söylenen bir şey var: Yüksek frekansları duyanlar Yanny, alçak frekansları duyanlar ise Laurel olduğunu düşünüyor. Bu olayın da yaşla ilgili olduğunu söylüyorlar. Yaş ilerledikçe kişiler düşük frekansı daha rahat duyabiliyor; yaşı daha genç olanlar ise yüksek frekansı daha kolay yakalayabiliyor.

Mesela bu konuda uzman olan profesör Brad Story de bu iddianın gerçeği yansıtmadığını, konunun yaşla değil ses kaydının kalitesiyle alakalı olduğunu söylüyor. Çünkü sosyal medyada herkesin paylaştığı ses kaydının kalitesi, Vocabulary.com‘daki kayıttan daha kalitesiz. Bu da, olayı meşhur eden YouTuber’ın, sözlük sitesini açıp cep telefonuyla oradaki sesi kaydetmesinden kaynaklanıyor. Brad Story‘nin bu söylediği bana daha mantıklı geldi çünkü ben sesi sosyal medyada dinlediğimde kesinlikle Laurel‘i duyamazken, sözlük sitesinden dinlediğimde Laurel‘i de duyabildim.

Olayı çok farklı şekillerde deneyen ve her denediğinde farklı kelime duyanlar da var. Hızlandırıp-yavaşlatıp dinleyenler ve ikisinde de farklı kelime duyanlar, farklı cihazlardan dinleyip farklı kelimeler duyanlar, yüksek sesli-alçak sesli dinleyip farklı kelimeler duyanlar, aynı anda iki kelimeyi birden duyanlar ve daha nicesi. Yani anlayacağınız tüm dünya ikiye bölündü. Bu tartışmaya Beyaz Saray’dan Amerika’daki birçok ünlüye kadar katılan milyonlarca insan var.

BONUS: Normalde Yanny diye bir kelime yok. Dünyayı ikiye bölen bu tartışmanın ardından her şeyin başladığı site olan Vocabulary.com, Yanny kelimesini de sözlüğüne ekledi. Kelimenin anlamını ise şu şekilde yazdı: “Yanny, en azından 24 saat boyunca internetin tamamının dikkatini dağıtabilecek bir söz ya da deyim.”

Ee, siz ne işitiyorsunuz?

Kategori
TEKNOLOJİ
Emirhan Ayyıldız

Fenerbahçe sevdalısı, spor aşığı, internet ve dijital medya meraklısı, popüler kültür sever. Ha, bir de şu an içinde bulunduğunuz sitenin kurucusu.
Yorum yok

Yorum bırak

*

*

BENZER