Ülkemiz internet haberciliği sayesine yakın olduğumuz bir mesele: CLICKBAIT nedir, neye CLICKBAIT denir, nasıl CLICKBAIT yapılır?

Günümüzün büyük sorunlarından biri olan click-bait'i anlattık...

Güzide dilimiz Türkçe’de “tık tuzağı” veya “tık yemi” şeklinde adlandırabileceğimiz clickbait nedir, bu yazıda size onu anlatmaya çalışacağım.

Önemsiz bir haberi önemli gibi göstermek, yanıltıcı başlık atmak, sırf ilgi çekeceği düşünüldüğü için gereksiz bir haber hazırlamak şeklinde tanımlanabilir clickbait denen olay. Çoğu insan, bilerek ya da bilmeyerek, merak duygusuna yenik düşüyor ve clickbait yapılan içeriklere tıklıyor. Aslında insanların isteği; başlıkta her şeyi görebilmek, isterse içine tıklayıp detayını okumak ancak günümüzde her şey hızlı gelişiyor ve böyle olursa yazıların okunma oranı çok çok düşük olur.

Yani demek istediğimiz; her sitede ufak clickbait’ler olabilir, siz işi abartanlara tepkinizi gösterin. Biz de arada clickbait sayılabilecek başlıklar atıyoruzdur mutlaka. Ancak kesinlikle içerikten tamamen bağımsız şeyler değil bunlar. Biz de direkt konu neyse onu 5-6 kelimeyle başlığa yazmak istiyoruz ama n’apalım, okumuyorsunuz ki o zaman. İnternette yayın yapan her site mutlaka biraz ilgi çekici atmak durumunda başlığı. Gazetelerin neredeyse tamamen yok olduğu günümüzde, internet haberciliği çok revaçta. İnternette de milyonlarca haber, makale, fotoğraf, video var ve siteler kendilerini bunların arasında öne çıkarmak istiyor. “Savaşta her yol mubahtır” mantığıyla da clickbait’in dibine vuruyorlar ve okuyucuyu bıktırıyorlar. Gazetede yer alan haber sınırlı olduğundan zaten insanlar çoğunu okuyordu ve ilgi çeken başlık atma gereği yoktu. Onu da geçtik, gazeteye baştan bir kez parasını veriyorsunuz sonra okuyup okumadığınız sadece sizi ilgilendiriyor. Bir gazete alıp, 2 haber okuyup bıraksanız adamlara maddi anlamda hiçbir kayıp yaşatmazsınız sonuçta. Ama internette durum böyle değil. Siz, -eğer içinde reklam yer alan bir siteyse- ne kadar haberine tıklarsanız, ne kadar haberini okursanız yayıncı o kadar para kazanıyor. Daha iyi anlamanız için özellikle ülkemizde sıkça kullanılan clickbait haber başlıklarına birkaç örnek verelim:

 

SON DAKİKA! SARI KIRMIZILI TAKIMDA ŞOK AYRILIK!

Tüm Galatasaray taraftarlarının korkarak tıklayacağı bu haber, aslında Sarı-Kırmızılı renklere sahip olan Çorluspor’un Afrikalı forvetinin takımdan ayrıldığını anlatıyor. Spor sitelerinin bu tarz haberlerinde resim olarak da hep alevler içinde bir top vardır, bilirsiniz.

 

SON DAKİKA: BAKAN İSTİFA ETTİ!

Türkiye Cumhuriyeti’nin bir bakanının istifa ettiğini sanarak şok olacağınız ve hemen tıklayacağınız bu haber, aslında San Marino’da bir bakanın istifasını duyuruyor. Baktığınız zaman başlıkta bir yanlışlık var mı? Yok. Bakan istifa etmiş mi? Etmiş. O zaman, hiç etik olmasa da bu haberi yaparız diye düşünüyor siteler.

 

EMRE 5 AY SAHALARDAN UZAK!

Fenerbahçe taraftarlarının Emre Belözoğlu sanıp korkarak açacağı bu haberde de aslında Sivassporlu Emre Kılınç’ın sakatlığından bahsediliyor. Hayır, Sivasspor taraftarları da tabii bu içeriğe korkarak girip doğru sonuç almış olabilir ama bu içeriği okuyacak insanlardan büyük bir kısmının Fenerbahçeli olacağı farkındalığıyla yapılıyor bu haber.

 

ÜNLÜ ŞARKICI SON KONSERİNDE YÜREK HOPLATTI

Bu da 85 fotoğraflı bir galeri haberciliği örneği. Bu tarz haberlere çok tıklanacağı kesin görüldüğü için çok fazla hazırlanır bunlardan. Habere girdiğinizde de her fotoğraf için sayfayı yenilersiniz, her sayfa da 3 kelime falan yazar.

Eğer bilgi veren bir galeri haberse de o bilgi en az 10 sayfa sonrasında olur. Haber bittikten sonra ilerlemeye devam ederseniz, o şarkıcının konuyla alakasız fotoğrafları devam eder uzun bir süre. Haber sitelerinin belki de en fazla ekmek yediği haberler bu ve aynı tarzda olan, futbolcu eşleri için hazırlanan “yenge galerileri”dir.

 

BEŞİKTAŞ SONUNDA TRANSFERİ BİTİRDİ!

Mesela Beşiktaş’ın gündeminde uzun zamandır bir oyuncu vardır, taraftarlar gelmesini çok istiyordur, dünya yıldızıdır. Böyle bir haber görünce taraftar koşarak tıklar ama görür ki aslında transfer, hentbol takımı için yapılmış.

 

Daha fazla uzun açıklamaya gerek yok. Mantığı anladığınızı düşünüyorum ve buradan sonra sadece “başlık ve haberin anlattığı” şeklinde devam edeceğiz.

 

ÜNLÜ OYUNCU KİME KALP YOLLADI?

Çağatay Ulusoy, Instagram’da bir fotoğrafı beğenmiş.

 

O ŞEHİRDE DEPREM!

Amsterdam’da 3.2 şiddetinde deprem meydana geldi.

 

MEGASTAR TARKAN ÖYLE BİR ŞEY YAPTI Kİ…

Megastar Tarkan, bir arkadaşının düğününde oynarken görüntülendi. Böyle bir haber gerçekten gördüm ha. Abartmak için söylenen bir şey değil.

 

GENÇ KIZ, HERKES ONA BAKARKEN…

Şarkı söyledi.

 

O ÇOK DEĞERLİ GÖKTAŞI TÜRKİYE’YE DÜŞTÜ, BELKİ DE SİZİN YAŞADIĞINIZ YERDE!

Çorum’un Acıpınar Köyü’ne 1 milyon lira değerinde 2 cm’lik bir göktaşı düştü.

 

ÜNLÜ ŞARKICININ YENİ HALİ GÖRENLERİ ŞAŞKINA ÇEVİRDİ!

Hande Yener, saç rengini siyah yaptı.

 

BEDELLİ ASKERLİK GELİYOR MU?

“Gündemimizde yok.” açıklaması yapıldı.

 

ETE ZAM MI GELİYOR?

Et Üreticileri Derneği, böyle bir şey istemediklerini söyledi.

 

Bu kadar örnek yeter diye düşünüyorum. Clickbait olarak adlandırılan tık tuzağı nedir, iyi anlatabilmişimdir umarım. Güzel bir içeriğin daha sonunda geldik. Beğendiyseniz, sosyal medyadan paylaşarak bize destek olabilirsiniz. Ha bu arada, bu haberlerin neredeyse hiçbiri tamamıyla gerçek değil, ben her gün gördüklerime benzer şeyler oluşturmaya çalıştım. Hadi kendinize iyi bakın, böyle sitelere de prim vermeyin!

Kategori
DOSYA
Emirhan Ayyıldız

Spor aşığı. İnternet, dijital medya ve tasarım meraklısı. Hip-Hop bağımlısı. Filmleri, dizileri, teknolojiyi ve gündemi yakından takip eder. Ha, bir de şu an içinde bulunduğunuz sitenin kurucusu.
Yorum yok

Yorum bırak

*

*

BENZER